Als alles volgens planning verloopt, wordt het huidige Archeologisch Informatiesysteem (Archis) is eind 2012 vervangen door Archis 3.0. Het afgelopen jaar zijn met mensen uit alle geledingen van het archeologische veld de werkprocessen in kaart gebracht. Ook is gezocht naar mogelijkheden om deze processen vanuit Archis 3.0 beter te ondersteunen. Het wordt bijvoorbeeld voor de amateurarcheoloog makkelijker om vondsten te melden en informatie te raadplegen. Deze sessies hebben een programma van eisen opgeleverd waarop Archis 3.0 nu wordt gebouwd.
In de gesprekken met het veld is vaak gediscussieerd over de openbaarheid van de gegevens in het nieuwe Archis. Daarom is juridisch onderzocht of de wet het openbaar maken van de gegevens verplicht stelt. Uit dat onderzoek is gebleken dat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed inderdaad verplicht is om alle informatie in Archis 3.0 van afgerond onderzoek openbaar te maken.
Dilemma
Amateurarcheologen reageerden verdeeld op deze conclusie. De Rijksdienst wil graag tegemoet komen aan de bezwaren die gemaakt zijn, omdat vondsten van archeologische vrijwilligers belangrijk zijn voor de archeologische kennis in Nederland. Tegelijk moeten wij voldoen aan onze wettelijke verplichting.
Oplossing
Voor de openbaarheid van vondstmeldingen door vrijwilligers is de volgende oplossing gevonden:
- In de openbare publiekspresentatie zijn gegevens over de vinder en de exacte locatie alleen zichtbaar als de vinder daar zelf toestemming voor geeft.
- In de afgesloten presentatie voor het professionele veld zijn de gegevens over de vinder alleen zichtbaar als de vinder daar toestemming voor geeft bij de melding. De exacte locatie is voor het professionele veld wel altijd zichtbaar. Deze informatie is dus niet openbaar en staat achter een wachtwoord dat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed alleen verstrekt aan het professionele veld.
