Het vastleggen van een cultureel erfgoed ambitie in ruimtelijk beleid is belangrijk, zodat cultureel erfgoed daadwerkelijk onderdeel wordt van ruimtelijke processen. Beleid vormt een uitgangspunt voor regelgeving, uitvoeringsprogramma’s en financieringsmogelijkheden.
Een strategische plek waarin een cultureel erfgoed ambitie kan worden vastgelegd is de gemeentelijke structuurvisie. Sinds de nieuwe Wro in werking is getreden hebben gemeente de verplichting om voor het hele grondgebied een structuurvisie op te stellen met hoofdlijnen van ruimtelijk beleid. Een structuurvisie is vormvrij en bevat geen juridisch bindende beleidsbeslissingen, maar is een strategisch en uitvoeringsgericht beleidsdocument. Het bevat de kansen en kaders van ruimtelijke ontwikkelingen, die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden als basis voor de onderbouwing van bestemmingsplannen.
Bekijk hier het stappenplan ambitie erfgoed in de structuurvisie.
Typen structuurvisies
Een gemeente is verplicht om een structuurvisie te hebben die is gericht op ruimtelijke ordening. Daarnaast kan een gemeente ook thematische structuurvisies opstellen. Een structuurvisie Cultureel Erfgoed is dus mogelijk en biedt de kans om in detail een cultureel erfgoed ambitie te formuleren. Een risico van een thematische structuurvisie is dat de visie minder bekend is en daardoor minder gebruikt wordt bij ruimtelijke beslissingen. Om cultureel erfgoed een sterke positie te geven in een integrale structuurvisie is het werken vanuit ruimtelijke identiteit en gebiedskarakteristieken zinvol, omdat cultureel erfgoed hierin een belangrijke rol speelt.
Communicatie
Een gemeente mag zelf bepalen hoe zij haar bewoners, bedrijven en organisaties een rol laat spelen bij het opstellen van een structuurvisie. Door partijen actief te betrekken in het proces, kunnen zij betrokken worden bij het formuleren, ondersteunen en uitvoeren van ruimtelijke ambities van een gemeente. Zo kan ook cultureel erfgoed door een goed communicatieproces op positieve wijze onder de aandacht van betrokkenen worden gebracht.
Uiteraard moet ook de interne communicatie goed georganiseerd worden, zodat diverse gemeentelijke teams betrokken zijn bij het opstellen en uitdragen van een structuurvisie.
M.e.r.
Wanneer in een structuurvisie m.e.r. beoordelingsplichtige ontwikkelingen komen te staan dient een plan-m.e.r. te worden opgesteld. Cultureel erfgoed is onderdeel van een m.e.r.-rapportage. Wanneer is een MER verplicht of gewenst bij structuurvisies? Rechts kunt u de publicatie 'Plan-m.e.r. bij structuurvisies' van de Commissie m.e.r. downloaden.
Hier kunt u meer lezen over m.e.r. en bestemmingsplannen.
Voorbeelden integrale structuurvisie, met ambities op het gebied van cultureel erfgoed
Andere documenten
Naast een structuurvisie kan een inventarisatie en ambitie cultureel erfgoed een plek krijgen in andere gemeentelijke documenten, zoals een erfgoednota, een atlas cultureel erfgoed, een beeldkwaliteitplan, een landschapsontwikkelingsplan, of een beleidsadvieskaart. Aan de rechterkant vindt u enkele voorbeelden.
Deze documenten zijn vaak 'voorlopers' en vormen input voor een structuurvisie.
Een voorbeeld van een beleidsnota cultureel erfgoed is SpringLevend Verleden - Beleidsnota Cultureel Erfgoed Maastricht 2007-2012, Gemeente Maastricht.
