De Algemene wet bestuursrecht, de Monumentenwet en Wro/Bro maar ook provinciale en gemeentelijke verordeningen stellen eisen aan de afstemming tussen beide beleidsvelden en de communicatie met belanghebbenden.
Verplichting tot afstemming
In de wet- en regelgeving staat de verplichting tot afstemming veelal verwoord als “rekening houden met”. Dit impliceert dat erfgoedwaarden tijdig moeten worden bekendgemaakt en ingebracht in het kader van structuurvisie, bestemmingsplan en omgevingsvergunning. De erfgoedwaarden waarmee in de ruimtelijke plannen rekening moet worden gehouden zijn ingekaderd vanuit wettelijke regels en de provinciale en lokale verordening.
Voor het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning geldt bijvoorbeeld een onderzoeksplicht voor de aanwezigheid van archeologische waarden in de (water-)bodem. Deze formele communicatie is gericht op het verkrijgen van een goede samenhang en afstemming tussen beide beleidsvelden op beleidsmatig en operationeel niveau en een tijdige en goede betrokkenheid van partijen. Binnen de gemeente zelf houdt bovenstaande in dat het samenspel tussen erfgoed en ruimte vorm krijgt via een proces van overleg, beoordeling en advies.
Formele communicatie belanghebbenden
Richting belanghebbenden is de formele communicatie een proces van informeren en tijdig ruimte geven voor inspraak, zienswijzen en/of beroep. Dit geldt voor de gemeentelijke beleidsplannen (erfgoednota, structuurvisie), het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning. Het betreft meer specifiek:
- (Informeel) vooroverleg bij structuurvisie, bestemmingsplan of omgevingsvergunning; op dit moment moeten de wensen en eisen vanuit erfgoed eigenlijk al zijn ingebracht bij ruimte. Bij het (informeel) vooroverleg zijn partijen van buiten de gemeente aanwezig en het is beter dat op dat moment er intern de gemeente al afstemming is geweest tussen erfgoed en ruimte. Het (informeel) vooroverleg markeert het laatste moment om nog wensen vroegtijdig vanuit erfgoed in het ruimtelijk proces in te kunnen brengen.
- Inspraak/Zienswijze: belanghebbende partijen hebben in de procedure de mogelijkheid tot inspraak en/of het indienen van zienswijze. Binnen de gemeente vervult erfgoed bij de integrale gemeentelijk reactie een adviserende rol.
- Beroep op bekendmaking plan/besluit: Ook hier geldt dat erfgoed een adviserende rol vervult
Formele communicatie bij de beheersverordening is niet verplicht. Wanneer de gemeente dit echter heeft vastgelegd in haar inspraakverordening kan het wel een verplichting zijn.
