De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht kent twee verschillende procedures:
- de reguliere voorbereidingsprocedure
- de uitgebreide voorbereidingsprocedure
Reguliere procedure
Met de reguliere procedure krijgt de aanvrager binnen 8 weken een beslissing, met een maximale verlenging van 6 weken. Bij termijnoverschrijding volgt vergunningverlening van rechtswege.
De reguliere procedure betreft vergunningaanvragen voor gemeentelijke en provinciale monumenten en voor sloop binnen beschermde stads- en dorpsgezichten. In deze gevallen treedt de vergunning pas in werking na afloop van de bezwaartermijn (6 weken na bekendmaking).
Sinds 1 januari 2012 geldt de reguliere procedure (8 weken met maximaal 6 weken verlenging) ook voor een aantal lichtere ingrepen aan rijksmonumenten waarover de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap niet adviseert.
Uitgebreide procedure
Voor rijksmonumenten geldt de uitgebreide procedure. Het bevoegd gezag neemt een besluit binnen 26 weken. Een verlenging met maximaal 6 weken is mogelijk bij ingewikkelde of omstreden onderwerpen. Bij overschrijding van de termijn volgt geen vergunningverlening van rechtswege.
Bij de uitgebreide procedure treedt de vergunning in werking een dag na de afloop van de termijn voor het indienen van een beroepschrift (zes weken na bekendmaking van het besluit). Beroep schort de werking van de vergunning niet op. Opschorting kan alleen via de voorlopige voorziening.
