Wat zijn beschermde stads- en dorpsgezichten?

Beschermde stads- en dorpsgezichten zijn die stads- en dorpsgezichten die door de ministers van OCW en VROM als zodanig zijn aangewezen. Er worden momenteel ruim 400 stads- en dorpsgezichten wettelijk beschermd. Binnen afzienbare tijd zullen nog een kleine 100 stads- en dorpsgezichten uit de periode 1850-1940 worden toegevoegd aan de bestaande lijst.

Onder stads- en dorpsgezichten worden in de Monumentenwet 1988 verstaan: groepen van onroerende zaken die van algemeen belang zijn wegens hun schoonheid, hun onderlinge ruimtelijke of structurele samenhang dan wel hun wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde en in welke groepen zich één of meer Rijksmonumenten bevinden.
Het rechtsgevolg van aanwijzing houdt feitelijk in dat de gemeenteraad verplicht wordt een ruimtelijke toekomstvisie voor het gebied te ontwikkelen en vast te stellen in de vorm van een bestemmingsplan. De aanwijzing schrijft overigens niet voor hoe die toekomstvisie eruit moet komen te zien.