Archeologen en bouwhistorici beschrijven en waarderen cultureel erfgoed aan de hand van bodemvondsten en bouwelementen. De benodigde basiskennis is echter zelden eenvoudig toegankelijk. De Nationale Referentiecollectie wil kennis ontsluiten op het gebied van materiaalcategorieën en hun classificaties en benamingen. Daarmee is de NRc van fundamenteel belang voor de kwaliteitszorg van het beleid, het onderwijs en het onderzoek van het erfgoed.
De NRc richt zich onder andere op het aan elkaar verbinden van bestaande thesaurussen en nieuw te ontwikkelen begrippenstructuren zoals ontologieën in het brede erfgoed veld,. Daarmee worden bestaande en nieuwe gegevensverzamelingen, de voorraad, blijvend toegankelijk. Samen met geavanceerde zoekmogelijkheden kan zo de basiskennis en de gerelateerde achtergrondinformatie beschikbaar komen voor ieder die daar professioneel of uit liefhebberij gebruik van wil maken.
Inleiding
De Nationale Referentiecollectie biedt kennis op het gebied van materiaalcategorieën en hun classificaties en benamingen. Daarmee is de NRc van fundamenteel belang voor de kwaliteitszorg van het beleid, het onderwijs en het onderzoek van het erfgoed. Immers de beschrijving en waardering van de gevonden resten, variërend van individuele voorwerpen, via complextypen en monumenten tot en met landschapselementen, vormt de kern van het kennisdomein van de archeologie, bouwhistorie en historische geografie. Publiceren, vertellen van “het verhaal”, archiveren, kennis delen, beleid formuleren, steeds weer wordt teruggegrepen op basisbegrippen en het materiaal uit het collectieve geheugen. Dit voeden we telkens opnieuw en beheren het door het materiaal te analyseren, te publiceren, te doceren en op te slaan in databases. We kunnen echter alleen zinvol communiceren, in persoon of via zoekmachines, als duidelijk is wat de benamingen en andere termen precies inhouden. Typologieën zijn daarvoor de ideale handvatten, omdat zij de variabiliteit, via referentiecollecties, van een materiaalgroep, gestandaardiseerd en compact beschrijven.
Relatie tussen collecties en verzamelingen met referentiecollecties en typologieën.
De ontwikkeling van de NRc wordt gebaseerd op de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek, op theoretische overwegingen en de ontwikkeling van een prototype NRc naar de mogelijkheden van realisatie binnen het archeologische veld. Daarom zal aanvankelijk de nadruk liggen op archeologische aspecten. Daar communicatie en toegang tot digitaal opgeslagen kennis onderwerpen zijn in de gehele erfgoedsector en ver daarbuiten, heeft de aanpak van de NRc ook een veel breder toepassingsgebied dan de archeologie alleen. De NRc participeert met het RICH-project in het NWO-programma CATCH. Het samenwerkingsveerband tussen erfgoed instellingen en automatiseringsspecialisten wil methoden en technieken ontwikkelen waarmee collectiebeheerders hun digitale collecties beter toegankelijk worden. Het gaat mogelijkheden bieden om nieuwe verbanden en relaties zichtbaar te maken tussen ver schillende collecties en de interactie tussen gebruikers en bronnen te optimaliseren.
